تورجان

این روزها از ساعت هفت صبح تا دوازده ظهر می شود جنب و جوش طلبه ها را برای شرکت در کلاس های درس حوزه دید. عصرها هم دو ساعت مانده به غروب، کلاس ها شروع می شود و تا نزدیکی اذان مغرب ادامه دارد. بعضی درس ها هم بعد نماز مغرب برپا می شود. دروس دوره سطح و خارج حوزه که معادل دوره های کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکترای دانشگاه است، همه روزه (به جز روزهای پنج شنبه و جمعه) برگزار می شود. بیشتر دروس این دو دوره، در مدارسی که اطراف حرم حضرت معصومه ساخته شده اند، برپا می شود.

مدرسه فیضیه بین حرم حضرت معصومه و مدرسه دارالشفا قرار گرفته است. این دو مدرسه سابقه دیرینه ای دارند و البته مدرسه فیضیه که در جنوب مدرسه دارالشفا قرار دارد، از شهرت بیشتری برخوردار است. مدرسه دیگری نیز در اواخر دوره پهلوی از سوی مرحوم آیت الله العظمی محمد رضا گلپایگانی ساخته شد تا برای تشکیل دروس دوره سطح و خارج مورد استفاده قرار گیرد.

در عکس زیر حجة الاسلام سید علی خمینی نوه امام خمینی و کوچک ترین فرزند مرحوم سید احمد خمینی را می بینید که امروز بعد از شرکت در کلاس درسش در مدرسه آیت الله گلپایگانی عازم شرکت در کلاس درس بعدی اش در مدرسه دارالشفاست. این نوه امام خمینی آخرین سال دوره سطح را می گذراند که می شود سال دهم حوزه.

مسجد اعظم قم نیز که در سمت غربی حرم حضرت معصومه ساخته شده و به آن متصل است، از نیم قرن پیش به عنوان محل تدریس مراجع تقلید بزرگ حوزه علمیه قم مورد استفاده قرار می گیرد. این درس ها به دلیل شرکت گسترده تر طلبه ها و جایگاه ویژه مراجع تقلید، در شبستان های این مسجد برگزار می شود. کثرت طلبه های شرکت کننده در این درس ها گاهی منجر به پر شدن شبستان و نشستن طلبه ها در بیرون محل درس می شود.

مسجد اعظم قم را حدود شصت سال پیش، آیت الله العظمی بروجردی ساخت تا هم مورد استفاده زائران حرم قرار گیرد و هم دروس حوزوی در آن تشکیل شود. از آن زمان تاکنون بسیاری از مراجع و علمای مهم شیعه همچون حضرات آیات عظام بروجردی، گلپایگانی، امام خمینی، مرعشی نجفی، شریعتمداری، فاضل لنکرانی و … در شبستان های این مسجد به تدریس و گاه به اقامه نماز جماعت پرداخته اند. در عکس زیر، آیت الله العظمی سید موسی شبیری زنجانی در حال تدریس خارج فقه در شبستان دارالتلاوة مسجد اعظم قم است و عکسی از مرحوم آیت الله العظمی بروجردی نیز به مناسبت پنجاهمین سالگرد درگذشت ایشان در این شبستان نصب شده است.